DÜNYA ASTIM GÜNÜ
Astım, akciğer içindeki hava yollarında mikrobik olmayan iltihaplanma sonucu gelişen, hava yolu daralmasıyla seyreden kronik bir hastalıktır. En sık görülen belirtileri; tekrarlayan nefes darlığı, hırıltı, göğüste baskı hissi ve öksürüktür. Astima doğru tani koyabilmek için yakınmaların sorgulanmasının yanı sıra solunum fonksiyon testleriyle hava yolu daralmasıņın gösterilmesi büyük önem taşımaktadır.
Dünya Sağlık Örgutü verilerine göre dünyada yaklaşık 350 milyon astım hastası bulunmakta ve her yl 400 binden fazla kişi astıma bağlı nedenlerle hayatını kaybetmektedir. Ůlkemizde ise her on çocuktan birinin Astım hastası olduğu; 2024 yıliında, 1.300’den fazla ölümün astım nedeniyle gerçekleştiği bilinmektedir.
Důnya Astım Günü’nün bu yılki teması “Astim kontroľů, kortizonlu nefes açıcilarla mümkün” seklinde belirlenmiştir
Astım tedavisinin temel amaçları; yakınmaları kontrol altına almak, atakları önlemek ve hastaların, günlük aktivitelerini kisitlılık yaşamadan sürdürebilmelerini sağlamaktır.Yalnızca ilaç başlanması yeterli olmayip nefes açıcı ilaçların doğru teknikle ve düzenli kullanılması, astımı tetikieyen_ etkenierden uzak durulması ve eşlik eden hastalıklarin uygun şekilde tedavi edilmesi gerekmektedir.
Özellikle 12 yaș ve üzerindeki hastalarda geçici rahatlama sağlayan ve kortizon içermeyen nefes açicı ilaçların tek başına `kullanıÍması önerilmemektedir. Bu ilaçlar, geçici rahatlama sağlarken hastalığın temelindeki hava yolu iltihabinı tedavi etmez. Bu nedenle tedavinin temelini kortizon içeren inhaler ilaçlar oluşturur. inhalerlerin kullanımı sonrasında ağız ve boğazın su ile çalkalanmasidır
Astım kontrolü; gündüz ve gece yakınmalarının olmaması, kurtarıcı ilaç gereksiniminin azalması, günlük aktivitelerin rahat yapılabilmesi ve astım ataği yaşanmaması anlamına gelir. Astım kontrolünü bozan başlıca nedenler arasında ilaçların düzensiz kullanıĪması, yanlış inhaler tekniği, solunum yolu enfeksiyonları, alerjenler, sigara dumanı ve çeșitli kimyasal maruziyetĪer yer alır. Buna karşılık sigaradan uzak durmak, düzenli egzersiz yapmak, sağlıklı beslenmek, obezite varsa kilo vermek ve yaşanılan ortam havasını temiz tutmak astım kontrolünü destekleyen önemli adımlardır. Astim yönetiminde eğitim, en az ilaç tedavisi kadar önemlidir. Hastaların; astımın ne olduğu, belirtileri, hangi durumların hastalığı kötüleştirdiği, atak sırasında ne yapılması gerektiği, kullandıkları ilaçların ne işe yaradığı ve nasıl uygulanacağı konusunda bilgi sahibi olmaları gereklilik arz eden hususlardır.
“Astım kontrolü, kortizonlu nefes açıcılarla mümkün”
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI HATAY İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
DR. SITKI SÖNMEZ HATAY İL SAĞLIK MÜDÜRÜ
f @x d hataysm whatay.saglik.gov.tr
